Najstarszy stos kremacyjny Afryki. Unikatowy zabytek łowców-zbieraczy z epoki kamienia

7 stycznia 2026, 10:43

Przed około 9500 laty u stóp góry Hora w północnym Malawi społeczność łowców-zbieraczy skremowała zmarłą kobietę. To najstarsza kremacja w Afryce, najstarszy na świecie stos kremacyjny zawierający szczątki dorosłej osoby oraz jedna z niewielu takich struktur wiązanych ze społecznościami łowiecko-zbierackimi. O ile bowiem znaleziono znacznie starsze szczątki skremowanych ludzi, pochodzące nawet sprzed 40 000 lat, to pierwsze stosy kremacyjne – struktury zbudowane specjalnie na potrzeby pochówku ciałopalnego – pojawiają się w zapisie archeologicznym dopiero 30 000 lat później.



Sparaliżowane światłem

20 listopada 2009, 16:26

Miłośnicy serialu Star Trek z pewnością pamiętają fazery, broń, która potrafi m.in. paraliżować ofiarę. Naukowcom z Kanady udało się wykorzystać światło do tymczasowego "zamrożenia" i "odmrożenia" żywego organizmu.


Bakterie zapraszają na owocową ucztę

17 kwietnia 2014, 10:52

Larwy muszek owocowych ciągną do zapachu owoców już zasiedlonych przez larwy, bo tak działają na nie bakterie z organizmów pobratymców.


Naukowcy odtworzyli krążenie i funkcje komórek w świńskim mózgu parę godzin po śmierci

18 kwietnia 2019, 12:23

Cztery godziny po śmierci przywrócono krążenie i aktywność komórkową w mózgu świni.


Picie we wczesnej dorosłości powiązane z problemami poznawczymi w średnim wieku

17 marca 2026, 10:58

Stres i alkohol idą w parze. Alkohol może pomagać w radzeniu sobie ze stresem, ale jednocześnie zmniejsza zdolność mózgu do samodzielnego rozwiązywania problemów. To może prowadzić do częstszego sięgania po kieliszek, by poradzić sobie z kolejnym stresem. Z drugiej strony pijąc więcej narażamy się na większy stres z powodu złych decyzji podejmowanych pod wpływem alkoholu. Pojawia się samonapędzający się mechanizm, z którego trudno się wyrwać z powodu zmian w mózgu. Naukowcy z University of Massachusetts Amherst donoszą, że picie alkoholu w celu radzenia sobie ze stresem we wczesnej dorosłości ma negatywny wpływ w wieku średnim, nawet jeśli przez kilka dekad nie piliśmy.


Odkryto nieznany dotąd zmysł dotyku

8 grudnia 2009, 13:01

Brytyjscy naukowcy odkryli, że ludzie posiadają dodatkowy zmysł dotyku. Jego receptory są zlokalizowane wzdłuż naczyń krwionośnych i gruczołów potowych. Dla większości ludzi działanie nowo odkrytego zmysłu jest praktycznie niezauważalne.


ONZ debatuje o autonomicznych robotach bojowych

14 maja 2014, 19:07

Trwają obrady ONZ, których celem jest wydanie, przynajmniej czasowego, zakazu używania autonomicznych robotów bojowych. Uczestnicy spotkania chcą jak najwięcej dowiedzieć się na temat takich urządzeń, rozpoznać zagrożenia przez nie stwarzane i – jak chcą niektórzy – porozumieją się co do zakazu.


Na bagnie w Karolinie Północnej rośnie 2624-letni cypryśnik błotny

11 maja 2019, 05:47

W podmokłym rezerwacie leśnym Black River Preserve w Karolinie Północnej na terenie Bagna Trzech Sióstr rośnie cypryśnik błotny (Taxodium distichum), który ma co najmniej 2624 lata. Naukowcy z zespołu prof. Davida Stahle'a z Uniwersytetu Arkansas doszli do tego, prowadząc badania dendrochronologiczne i datowanie radiowęglowe.


Szympansy rozumieją ogień

23 grudnia 2009, 12:13

Jak twierdzi Jill Pruetz, antropolog z Iowa State University, dzikie szympansy nie boją się ognia. Rozumieją go i odbywają nawet rodzaj tańca ognia. Pani Pruetz obserwowała zachowanie szympansów w Senegalu, które miały do czynienia z pożarem roznieconym celowo przez ludzi.


Rzadki nietoperz ponownie odnaleziony

4 czerwca 2014, 09:02

W lipcu 2012 roku dwie studentki australijskiego University of Queensland wybrały się do Papui-Nowej Gwinei, gdzie badały reakcję niewielkich nietoperzy na wycinanie lasów. W ramach badań złapały 41 tych zwierząt. Niemal wszystkie należały do 9 znanych gatunków nietoperzy. Z wyjątkiem jednej samicy, której przynależności gatunkowej studentki nie były w stanie określić.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk